SPOSTRZEGANIE SPOŁECZNE -spostrzeganie ludzi -dotyczy tego jak jednostka spostrzega inne jedn.; Luthans i Davis rozparują ten problem w kat.spostrzegającego i spostrzeganego.;
Spostrzegający:-znajomość samego siebie ułatwia spostrzeg innych, charakteryzując innych ludzi używamy tych samych kryteriów co przy charak. samego siebie, osoby, które akcepyują siebie,łatwiej spostrzeg. pozytywne cechy u innych, rzetelność spostrzeg. innych nie jest prostą umiejętnością;
Spostrzegany - status os. spostrzeganej odgrywa istotną rolę w procesie postrzeg. przez innych; os. spostrzeg. są zazwyczaj percypowane przez os. sposrzegające przy zastosowaniu kategorii statusu i roli; w percepcji innych osób istotną rolę odgrywają cechy wyglądu zewnętrz. Uczestnictwo w organizacji przebiega i jest modyfikowane na pdst. wzajemnego spostrzegania poszczególnych jej członków. Rozbieżności w spostrz.społ. wynikają z procesów psychicznych i osobowości os. spostrzegającej.

Spostrzeganie społ. obciążone jest 2 rodzajami błędów:
· stereotypowość - obejmuje tendencję do spostrzegania innych w uproszczony spos. przy zastosowaniu prostych kategorii;
· efekt halo dot. przenoszenia stos. emocjonalnego z określonych sfer funkcjonowania danej jedn. na całokształ jej oceny, w dużej mierze powiązane jest ze stereotypowością. Różnicą jest to, że przyjęte uproszczone kategorie stają sie podstawą, pktem wyjściowym dalszej oceny, która staje się oceną bazową. Efekt halo zakłada dominację jednej cechy postrzegania ludzi, tak, że inne cechy dają się jej podporządkować.

Rezultatem procesu spostrzegania jest określony obraz drugiej os., informacje w nim zawarte pozwalają w większym stopniu zrozumieć zachowanie tej os.
Przebieg i rezultat tego procesu zależy od:
· właściwości obiektu spostrzegania (wygląd, sposób. mówienia, zachowanie, cechy osobowościowe, role społ. i zawodowe);
· właściwości osoby spostrzeganej (struktury poznawcze, nastawienia motywacyjne, ustosunkowanie emocjonalne, pełnione role społ. i zawód.);
· zachodzących między nimi reakcji;
· realizowania zadań;
· sytuacji w jakiej proces przebiega
Trafna percepcja drugiej os. jest stanem idealnym, konstruktorem teoretycznie.

1. zasada grupowania – spostrzegając kogoś łącznie ujednolicamy, splendor z jednej osoby spływa na drugą
2. prawo wyrazistości –pozytywne i negatywne znaczenie; jedna wyrazista cecha ( np. negatywna) na tle ogólnego obrazu (osoby kompetentnej, solidnej itp.) powoduje dużą zmianę w postrzeganiu tej osoby
3. prawo pierwszeństwa – pierwsze wrażenie mocno utrwalone i jest to pewien filtr na dalsze oceny osoby
4. kategoryzacja – posiadamy o osobie niewiele informacji, ale wyciągamy pewne wnioski (często w oparciu o doświadczenie) uzupełniamy posiadane informacje. Stereotyp decyduje o postrzeganiu ludzi i jest wynikiem kategoryzacji
5. prawo częstotliwości – zapamiętujemy ludzi, którzy w szczególny sposób i szczególnie często wyróżniają się z otoczenia
6. spostrzeganie na zasadzie figury i tła – pewne cechy spostrzegamy łatwiej w kontekście
7. generalizacja z osoby znaczącej – pewne osoby od razu darzymy sympatią lub antypatią; osoba znacząca – osoba, która kiedyś decydowała o naszym życiu, pozwalała nam na coś lub zabraniała (przedszkolanka, ciocia, mama itp.), którą lubiliśmy lub też nie. Przenosimy często stosunek emocjonalny z dzieciństwa na nowo poznaną osobę, bo przypomina nam ona w czymś osobę znaczącą
8. generalizacja metaforyczna – ma miejsce wówczas, gdy w spostrzeganiu osoby spostrzegamy cechy fenotypowe. W oparciu o nasze doświadczenia reagujemy na osoby o danym fenotypie.
9. rozciąganie informacji w czasie – dokonujemy uogólnienia, reagujemy, jakbyśmy doskonale znali osobę. Stosujemy te same miary do innych jak i do siebie. Stosujemy kryteria zasadnicze i równorzędne. Do kategorii zasadniczych należy oszacowany poziom inteligencji oraz zjawisko empatii – potrafimy zrozumieć naszego rozmówcę, jego stan psychiczny potrafimy odzwierciedlać. Kategorie równorzędne dotyczą wieku (doświadczenia), który sprzyja trafności spostrzegania społecznego, a także płci – również sprzyja trafności.
W spostrzeganiu społecznym istotną rolę odgrywa nastawienie do osoby ocenianej – gdy nastawieni jesteśmy do kogoś pozytywnie, ocenimy go lepiej.

J.Gut i W.Human zalecają 3 sposoby skutecznego słuchania:

1) parafraza - własnymi słowami powtarzamy główne sformułowania partnera sprawdzając od razu czy dobrze zrozumieliśmy intencje i treść wypowiedzi; 2) odzwierciedlenie - odgadnięcie uczuć partnera by dostroić się do jego klimatu i możliwości. Zwiększy to harmonię mdz str., partner łatwiej będzie się poddawał sugestiom, 3) prowadzenie - świadome sterowanie rozmową tak aby wypowiedzi partnera dotyczyły pożądanych przez nas tematów (poprzez zadawanie pytań i proponowanie tematów).

Podczas rozmów należy pamiętać by:
-dotrzymać słowa; -uwzględniać słabości rozmówcy; -przyznawac się do popełnionych błędów; -unikać udzielania rad; -sprzeciw wyrażać taktownie i zdecydowanie; -okazywać szacunek; -mieć świadomość własnych celów, zamierzeń, nawyków, motywów. Dobre porozumiewanie jest możliwe, gdy występuje równowaga sił mdz partnerami. Gdy jej nie ma to odpowiednie działanie może zneutralizować nierównowagę (poznając partnera, dając się poznać partnerowi, wyrażając gotowość do współpracy, uwypuklając swoje mocne str).